Tuning z opcją R to Brabus w domowym audio. Dokręcamy każdą częstotliwość pod Twoje uszy i Twój salon. Z tą różnicą, że nie dokładamy cyfrowych polepszaczy i pozłacanych wtyków bez funkcji, tylko otwieramy autostradę dla sygnału i gasimy niepotrzebne straty prądu w zwrotnicy. Uwalniamy projekt inżyniera z karceru oszczędności księgowych. Od teraz koniec z bezpiecznym, poprawnym graniem, które okrada Cię z emocji, bo ma dogodzić większości. To opcja dla tych, którzy nie chcą być jak kierowca w jednym z tysiąca szarych aut w korku. A pragną z zachowawczego sprzętu wyciągnąć petardę, gdy fizyka na to pozwala. Pomiary inżyniera dźwięku i członka Polskiego Towarzystwa Akustycznego powiedzą Ci, gdzie jest sufit. Ale ostatecznie stroimy pod Twój gust. Bo żaden płaski wykres nie dał jeszcze nikomu gęsiej skórki.
WAŻNE: Zleceniodawca określa cel akustyczny, jaki chce osiągnąć, ale dobór rozwiązań technologicznych, materiałów tłumiących, komponentów i metod montażowych leży wyłącznie po naszej stronie. Nie realizujemy autorskich, narzuconych instrukcji technologicznych.

Wherfedale Linton 85th Anniversary Pana Damiana
Te duże, trójdrożne zestawy podstawkowe grały fabrycznie, zdaniem właściciela, na zaciągniętym hamulcu ręcznym. A dziś? Scena, która była schowana gdzieś na końcu pokoju, teraz wypełnia cały salon – mówi.
CEL TUNINGU: zwiększyć poziom najwyższych częstotliwości,
i poprawić wyrazistość
dźwięku w pozostałych
zakresach
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Pomiary stanu fabrycznego wykazały wyraźny spadek charakterystyki częstotliwościowej powyżej 6 kHz.
- Na styku pracy głośnika średniotonowego i wysokotonowego (w okolicach 4 kHz) występowała wyraźna „dolina”.
- Największa zawartość zniekształceń harmonicznych przypadała na kluczowy dla słuchu zakres od 1,5 kHz do 6 kHz. Wynikało to ze specyfiki kevlarowego głośnika średniotonowego (słabe tłumienie wewnętrzne), który generował rezonanse przy częstotliwościach 5000, 6300 i 9600 Hz.
- Fabryczne filtrowanie (zbocze 2. rzędu, 12 dB na oktawę) powodowało, że rezonanse te były tłumione w niewystarczającym stopniu.
- Wykres w dziedzinie czasu pokazał skumulowaną energię i odbicia fal w komorze głośnika średniotonowego (od 2 do 8 kHz), trwające powyżej 5 cykli.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Wymiana elementów zwrotnicy nie przyniosłaby rezultatu, dlatego zaprojektowaliśmy ją od nowa.
- Zastosowaliśmy nowe punkty podziału między głośnikami i dobraliśmy inne nachylenia filtrów.
- Wdrożenie filtra 3. rzędu dla głośnika wysokotonowego i nowa wartość tłumienia (rezystora) pozwoliły podwyższyć poziom głośności tonów wysokich powyżej 8 kHz.
- Wypełniliśmy „dolinę” w okolicach 4 kHz, wyprowadzając całą charakterystykę w ścisłej tolerancji +/- 3 dB.
- Obniżenie częstotliwości podziału o 500 Hz i dodanie układu Zobla obniżyło zniekształcenia o 10 do 20 dB w paśmie 1,5–7 kHz.
- Zastosowanie filtrów o większym nachyleniu skróciło czas zaniku energii, dzięki czemu obecnie w żadnym punkcie kumulacja nie przekracza 6 cykli.



Focal Aria 926 Pana Huberta
Słyszę rzeczy, o których istnieniu nie miałem pojęcia. Tak wiernie to teraz brzmi. To ocena właściciela, który poprosił o tuning tych trójdrożnych zestawów głośnikowych typu bass-reflex.
CEL TUNINGU: mieć spójne brzmienie i polepszyć kontrolę niskich częstotliwości, w szczególności przy wyższych poziomach odsłuchu, przekraczających 90 dB SPL
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Pomiary zestawów fabrycznych i odsłuchy kontrolne wykazały, że ogólny poziom wysokich częstotliwości był odrobinę niższy niż zakresu średniotonowego.
- W wersji fabrycznej zauważyliśmy podkreślenie zakresu średnich tonów do ok. 2 kHz.
- Przy utworach z większą zawartością wysokich tonów słyszeliśmy podkreślenie zakresu 7-8 kHz.
- Badanie zaniku energii potwierdziło, że zjawisko to wynikało ze zbyt małego tłumienia rezonansów głośnika średniotonowego.
- W charakterystyce głośnika wysokotonowego w okolicach 3 kHz występowało tzw. „siodło”.
- Częstotliwość rezonansowa fabrycznej obudowy wynosiła 40 Hz.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Zrealizowaliśmy założenia Pana Huberta, który do modyfikacji samodzielnie wytypował podzespoły: woskowe cewki, kondensatory Alumen dla tonów wysokich oraz rezystory Mundorf Ultra na radiatorach.
- Wprowadziliśmy korekty w filtracji głośnika średniotonowego, zwiększając tłumienie jego rezonansów w okolicach 4 kHz i w przedziale 6-8 kHz.
- Fabrycznie podkreślony zakres średnich tonów (do ok. 2 kHz) obniżyliśmy o około 3 dB.
- Zlikwidowaliśmy „siodło” w okolicach 3 kHz, całkowicie wyrównując przebieg w paśmie obsługiwanym przez głośnik wysokotonowy.
- Wnętrze obudowy wygłuszyliśmy matami bitumicznymi i filcem. W sekcji basowej użyliśmy wełny poliestrowej, a w komorze głośnika średniotonowego wełny owczej.
- Zwiększenie ilości materiału tłumiącego obniżyło częstotliwość rezonansową obudowy z 40 Hz do 35 Hz, co bezpośrednio przełożyło się na wyższą precyzję basu.
- W rezultacie wyrównaliśmy charakterystykę w szerokim paśmie od 250 Hz do 15 kHz.
- Usunęliśmy efekt podkreślania wąskiego zakresu w wyższych częstotliwościach, dzięki czemu wysokie tony stały się czytelne i dopasowane do reszty pasma.



Tannoy Revolution XT8F Pana Marcina
Bezpieczne słuchanie tylko swojego repertuaru niebezpiecznie przybliża Cię do chaosu w dźwięku. Tak miał właściciel Tannoy XT8F. U niego ten problem wyparował, choć nie wymieniliśmy w jego kolumnach ani jednego przetwornika. Jak to możliwe?
CEL TUNINGU: usunąć dudnienie, otworzyć drogę dla sygnału i wyeliminować straty prądu w zwrotnicy, zachowując przy tym fabryczne przetworniki
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Drugi port rezonansowy pracował dokładnie przy 70 Hz – w punkcie, gdzie głośniki promieniują najmocniej.
- Akustyka pokoju Pana Marcina nałożyła się na ten parametr, co stworzyło niepożądane podbicie fal.
- Dudniący dół pasma maskował szczegóły w pozostałych rejestrach.
- Fabryczne cięcia pasma przy 250 i 1800 Hz generowały straty i obciążały głośnik wysokotonowy.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Dociążyliśmy obudowę materiałami wytłumiającymi i obniżyliśmy jej częstotliwość rezonansową.
- Zbudowaliśmy od podstaw nową zwrotnicę i wymieniliśmy całe okablowanie wewnętrzne.
- Zmieniliśmy seryjne cięcia i ustawiliśmy nowe punkty podziału na 350 i 2400 Hz.
- Wyższy pierwszy punkt podziału pozwolił nam pominąć kondensatory o bardzo dużych pojemnościach.
- Cięcie przy 2400 Hz uwolniło głośnik wysokotonowy od nadmiernego obciążenia, co bezpośrednio obniżyło poziom jego zniekształceń.
- Wygładziliśmy newralgiczny zakres pasma od 500 do 4500 Hz.
- Nałożyliśmy bezbarwny olej zabezpieczający na powierzchnię forniru, co odświeżyło i utrwaliło zewnętrzny wygląd obudowy.



Budowa z. głośnikowych inspirowanych monitorami Braun L1000 dla Pana Łukasza
Wyobraź sobie kolumny tak rzadkie, że na rynku wtórnym próżno ich dziś szukać. Pan Łukasz wiedział, że nie dostanie oryginału. Systematycznie skupował oryginalne przetworniki, aż zebrał odpowiedni komplet. I z tym arsenałem zgłosił się do nas.
O czym w ogóle mówimy? Cofamy się do lat 60. Braun wypuszcza na rynek monitory L1000, znane też jako Studio 1000. Z taśmy schodzi raptem ok. 200 sztuk. Nabywca płaci za nie tyle, co za nowiutkiego Volkswagena Garbusa. Za projektem stoi architekt Dieter Rams ze swoją ideą – mniej, ale lepiej.
Dostaliśmy zlecenie na zrobienie kolumn inspirowanych klasykiem. Ten jeden raz i bez kontynuacji. Zamiast kopii robimy to – formuła vintage 3.0. Nie mamy szczegółowego projektu. Wymiary, proporcje obudowy odtwarzamy na podstawie ogólnodostępnych źródeł. Projekt wymaga zrobienia obudów do głośników średniotonowych, które umieszczone są na górnej ściance obudowy i mają swobodną regulację wokół własnej osi. Cała konstrukcja to 13 głośników w jednej obudowie, część z nich montowana pod kątem 14 stopni.
Mamy schemat oryginalnej zwrotnicy, ale to tylko punkt wyjścia. Objętość obudowy dostosowujemy do parametrów głośników niskotonowych. Jest ona zamknięta jak w oryginale, a jej częstotliwość rezonansowa wynosi 21 Hz przy dobroci Qtc równej 0,707. Dolna sekcja głośników średniotonowych ma własną komorę. Do wytłumienia całej konstrukcji użyliśmy 4 różnych materiałów tłumiących: maty bitumicznej, filcu, pianki kauczukowej i wełny poliestrowej.
W oryginalnym projekcie częstotliwości podziału wynosiły 500 Hz i 4000 Hz. Nasze pomiary i optymalizacja warunków pracy głośników wskazały inny podział między głośnikami średniotonowymi a wysokotonowymi, a dokładnie 2500 Hz. Niższy podział dał lepszą integrację fazową między tak rozsuniętymi centrami akustycznymi przetworników.
Nieliczne oryginalne kolumny, z pewnością specyficzne z wyglądu, cieszą wciąż uszy słuchaczy w Niemczech, w USA i w Kanadzie. A jak p. Łukasz podsumowuje efekt pracy? Marzenia się spełniają – mówi.

Dali Helicon 300 MK2 Pana Krzysztofa
Zwiększasz głośność w swoich kolumnach i zamiast muzyki słyszysz coraz większy chaos? Właściciel miał dokładnie ten problem. Słuchanie było dla niego męczące. Ale już nie jest.
CEL TUNINGU: wyraźna separacja instrumentów
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Wraz ze wzrostem głośności dźwięk robił się coraz bardziej chaotyczny.
- Pomiary pokazały wzmocnienie przy częstotliwości 3,8 kHz i wyraźny spadek wysokich tonów.
- Powyżej częstotliwości 7 kHz poziom dźwięku był o ok. 3 dB niższy w stosunku do pozostałych zakresów.
- Podział między sekcjami w fabrycznej zwrotnicy wynosił 4500 Hz (zamiast deklarowanych 3400 Hz), co wynikało z utraty pojemności kondensatora elektrolitycznego.
- Obudowa miała ubogie wytłumienie (kawałek wełny poliestrowej).
- Fabryczne głośniki nie miały żadnego uszczelnienia.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Nakleiliśmy 2,5-milimetrową matę bitumiczną, żeby dociążyć skrzynię i wytłumić wibracje.
- Dodaliśmy 10 milimetrów filcu, a komorę za głośnikiem niskośredniotonowym wypełniliśmy nową wełną poliestrową.
- Głośniki zamontowaliśmy na nowych piankowych uszczelkach.
- Fabrycznie Dali montowało jedną zwrotnicę na kolumnę.
- Zbudowaliśmy je całkowicie od nowa w konfiguracji dwóch osobnych układów: jeden dla sekcji średnioniskotonowej, drugi dla wysokotonowej.
- Ustawiliśmy nowy punkt podziału na 2400 Hz. Głośnik wstęgowy zaczyna teraz grać powyżej 6 kHz.
- Pomiary po modyfikacji pokazały wyrównany przebieg od 800 Hz w górę.
- Zniknął spadek tonów wysokich, a rezonans membrany przy 3800 Hz jest znacznie mniejszy.


![]()

Dali 103 Pana Zbyszka
Teraz kolumny brzmią tak, jak zawsze chciałem, żeby brzmiały – przyznaje właściciel. Jak to zrobiliśmy?
CEL TUNINGU: zwiększyć poziom wysokich tonów
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Wykres pokazywał osłabienie dźwięku o prawie 9 dB w okolicy 4 kHz. Spadek ten występował w miejscu, gdzie głośnik niskośredniotonowy przekazywał pracę głośnikowi wysokotonowemu.
- Użyliśmy metody pomiarowej, która pomija kształt wykresu poniżej 100 Hz.
- Punkty podziału tych głośników leżały zbyt daleko od siebie i nie nakładały się poprawnie.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Zaprojektowaliśmy nowe zwrotnice głośnikowe.
- Włożyliśmy do środka piankę poliuretanową i w ten sposób wytłumiliśmy obudowy.
- Dopasowaliśmy filtry oraz głośniki tak, żeby zlikwidowaliśmy dziury w paśmie.
- Uporządkowaliśmy dźwięk, co wykres fazowy pokazuje teraz jako gładki przebieg.
- Zmniejszyliśmy opór szeregowy filtra dla głośnika niskośredniotonowego.
- Zwiększyliśmy dzięki temu poziom najniższych tonów.


Wszelkich nazw marek i modeli używamy wyłącznie w celach informacyjnych, żeby określić zakres tuningu. Jesteśmy niezależną manufakturą, niepowiązaną z producentami sprzętu.

Heco Celan GT 702 Pana Pawła
Kolumny dostały przestrzeni i separacji. A do tego zmniejszyła się boomiastość – tak ten tuning ocenia właściciel. To zestaw trójdrożny z dość niskim pierwszym podziałem częstotliwości wynoszącym ok. 100 Hz. Narzuca to duże
wartości cewek i kondensatorów w zwrotnicy.
CEL TUNINGU: wycofanie wysokich tonów, uzyskanie przestrzenności nagrań
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Zmierzyliśmy charakterystykę na wysokości głośnika wysokotonowego na osi 0 stopni, pomijając pasmo poniżej 200 Hz.
- Odczytaliśmy z wykresów, że od częstotliwości 3000 Hz ciśnienie akustyczne spada średnio o 5 dB poniżej poziomu głośnika średniotonowego.
- Sprawdziliśmy zwrotnicę i zauważyliśmy niski pierwszy podział częstotliwości wynoszący około 100 Hz.
- Ustaliliśmy, że fabryczna zwrotnica poprawnie dzieli częstotliwości i nie ma błędów technicznych.
- Zauważyliśmy niedostateczne wytłumienie komory głośnika średniotonowego pianką poliuretanową o niskiej gęstości.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Zostawiliśmy oryginalne cewki i kondensatory w zwrotnicy, bo ich wymiana była zbyt kosztowna względem potencjalnych zmian brzmienia.
- Pominęliśmy elementy tłumiące (rezystory) przy głośniku wysokotonowym, bo nie miał on zapasu efektywności.
- Podnieśliśmy w ten sposób głośność najwyższych tonów i uzyskaliśmy lepsze zrównoważenie, biorąc do porównania fabryczne położenie zworki +2 dB.
- Użyliśmy 3 nowych materiałów o różnych gęstościach do wytłumienia komory głośnika średniotonowego.
- Wykleiliśmy wszystkie ściany tej komory gęstym filcem o grubości 20 mm.
- Umieściliśmy wełnę owczą w tylnej części komory, a za samym głośnikiem włożyliśmy piankę poliuretanową o większej gęstości.
- Wymieniliśmy materiały na maskownicach na takie, które lepiej przepuszczają różne częstotliwości i nie powodują wąskich osłabień amplitudy.
- Wyrównaliśmy przebieg charakterystyki częstotliwościowej, co wpłynęło na brzmienie średnich i wysokich tonów.



SVS Ultra Evolution Bookshelf Pana Piotra
Coś jest nie tak w wysokich tonach – z tym problemem zgłosił się do nas Pan Piotr. Nadmierne podkreślenie pewnego zakresu wysokich tonów zniknęło.
CEL TUNINGU: usunięcie problemu z nadmiernym podkreślaniem
pewnego zakresu wysokich tonów
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Zrobiliśmy pomiar w połowie wysokości między głośnikami na osi 0 stopni, z pominięciem pasma poniżej 100 Hz.
- Zauważyliśmy na wykresie całego zestawu górkę o wielkości 3 dB w okolicach 4,5 kHz.
- Potwierdziliśmy, że głośnik wysokotonowy rezonuje w okolicy 4,5 kHz.
- Sprawdziliśmy sekcję niskośredniotonową i ujawniliśmy rezonans jej membrany w okolicy 4,8 kHz.
- Potwierdziliśmy występowanie rezonansu w przedziale od 4 do 6 kHz podczas zanikania energii po ustaniu sygnału.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Wymieniliśmy głośnik wysokotonowy.
- Zaprojektowaliśmy nowe zwrotnice głośnikowe.
- Odfiltrowaliśmy dodatkowo rezonans membrany w głośniku niskośredniotonowym.
- Stłumiliśmy wierzchołek tego rezonansu o 10 dB.
- Skróciliśmy czas zanikania energii w paśmie 4-6 kHz.
- Zmniejszyliśmy wpływ rezonansu membrany głośnika niskośredniotonowego.
- Wyrównaliśmy poziomy głośności między głośnikami.



Sounddeco Alpha F3+ Pana Przemka - poprawki na miejscu
Właściciel chciał usłyszeć więcej szczegółów w średnich i wysokich tonach. Czuł, że jego nagraniom brakuje przestrzeni. Zmieniliśmy to, i to na miejscu.
Podłączyliśmy procesor DSP i na żywo zasymulowaliśmy zmiany.
Ustaliliśmy, że trzeba podnieść poziom głośnika wysokotonowego. Pojawiła się jednak przeszkoda. Przetwornik nie miał zapasu skuteczności, nie było żadnego tłumika do dopasowania głośności.
Dlatego zaingerowaliśmy w filtrację. Zmniejszyliśmy wartość kondensatora w filtrze górnoprzepustowym. Efekt? Mocno odciążyliśmy głośnik. Teraz dostaje mniej sygnału ze środka pasma, dzięki czemu jego ogólny poziom rośnie. Zyskaliśmy tak ok. 2,5 dB w paśmie powyżej 3 kHz. Zrównaliśmy wysokie tony z poziomem średnich i niskich tonów.
![]()


Avance Epsilon 960 MK2 Pana Marka
Pojawiło się zdecydowanie więcej detali i powietrza wokół instrumentów. Dźwięk nie jest już tak „pudełkowy” jak był. Cieszy się właściciel.
CEL TUNINGU: pozbyć się męczącego wyższego środka, który drażni podczas dłuższych sesji odsłuchowych
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Wewnętrzna przegroda ograniczała pojemność obudowy.
- Konstrukcja nie wykorzystywała w pełni możliwości skrzynek.
- Wysoko umieszczone gniazda fabryczne wymuszały nienaturalne zwisanie kabli.
- Zestaw wykorzystywał głośnik wysokotonowy marki Vifa.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Zmieniliśmy kolumny w system dwuipółdrożny.
- Zachowaliśmy oryginalny wygląd sprzętu bez malowania przedniej ścianki.
- Wycięliśmy nowy otwór i dodaliśmy trzeci głośnik (niskotonowy).
- Usunęliśmy wewnętrzną przegrodę.
- Wymieniliśmy głośnik wysokotonowy Vifa na przetwornik Scan Speak.
- Zamaskowaliśmy otwór po starych gniazdach fabrycznych.
- Zamontowaliśmy nowe gniazda bliżej podłogi.
- Zlikwidowaliśmy problem męczącego brzmienia, dzięki czemu właściciel słucha teraz muzyki z przyjemnością przez wiele godzin.


Chario Syntar 516 Pana Grzegorza
Brakuje Ci czegoś w scenie stereo? Poluzowane magnesy w maskownicach kolumn przypominają Ci, ile za Wami wspólnych płyt? Zastąpienie ich nowymi to dla Ciebie tak, jakby wyrzucić przyjaciela na bruk? Pan Właściciel nie chciał na amen rozstawać się ze swoimi ukochanymi kolumnami.
CEL TUNINGU: poprawić czytelność i separację średnich tonów.
PRZED RENTGENEM (przed modyfikacją):
- Pomiary charakterystyki częstotliwościowej wykazywały niewielkie wycofanie zakresu od 1 do 5 kHz.
- Pomiary zniekształceń i w dziedzinie czasu nie wykazywały żadnych nieprawidłowości.
- Na charakterystyce impedancji występowały niewielkie rezonanse w okolicach 200-300 Hz.
- Obudowa miała za skąpą ilość materiału wytłumiającego wewnątrz.
PO RENTGENIE (po modyfikacji):
- Wykleiliśmy wnętrze obudowy matami bitumicznymi i filcem.
- Zamontowaliśmy nowe zwrotnice.
- Wyrównaliśmy przebieg charakterystyki częstotliwościowej.
- Poprawiliśmy zgranie fazowe głośników. Brzmienie stało się bardziej szczegółowe w średnim zakresie częstotliwości.

