Obiecująca strategia manipulacji procesami poznawczymi i modulacji stanów nastroju.
Są takie dziwne dźwięki, które wykorzystuje się do wpływania na aktywność mózgu, czyli do stymulacji rytmu słuchowego (auditory beat stimulation). Chodzi o dudnienia monofoniczne (uszy słyszą te same dwie częstotliwości) i dudnienia różnicowe (każde ucho słyszy inną częstotliwość, np. lewe 440 Hz, a prawe 480 Hz). One, w uproszczeniu, trenują Twoje słabo wyćwiczone fale mózgowe do tego, by dać Ci spokój, koncentrację, skupienie, sen, obniżyć poziom lęku, zwiększyć kreatywność.
Pewnie myślisz, że to jakieś totalne bzdury?
No to posłuchaj tego: naukowcy z holenderskiego i niemieckiego uniwersytetu zrobili badanie, w którym uczestnicy mieli słuchać dudnień monofonicznych i różnicowych o częstotliwości 40 Hz. Czemu akurat 40 Hz? Bo to podobno maksymalna częstotliwość, przy której mózg najlepiej wszystko ogarnia.
No i co się okazało? Jak ludzie słuchali tych dźwięków, to lepiej im szło w teście na uwagę! Mieli krótsze czasy reakcji niż przy słuchaniu zwykłego białego szumu. Jakby ich mózgi były na ful naładowane. Choć nie udało się tego powtórzyć z pamięcią roboczą, to i tak obiecujący efekt, prawda? Wyobraź sobie, że możesz sobie puścić takie dziwne dźwięki i od razu lepiej skupiać się np. na nauce, pracy czy graniu.
Ale to tylko jedno badanie…
Zdecydowanie nie. Może nie na jakąś mega skalę, ale jednak naukowcy z różnych zakątków globu od lat prowadzą takie eksperymentalne badania.
W 2021 roku uczeni z Meksyku i Brazylii przeanalizowali aż 674 badania dotyczące tonów binauralnych i izochronicznych. Aż 17 z nich spełniało najwyższe standardy metodologiczne. Większość (82%) wykazała, że te dźwięki lepiej modulują fale mózgowe niż brak interwencji. Oto najciekawsze wyniki:
- uderzenia 6 Hz przez 10 minut zwiększyły aktywność fal theta (4-8 Hz) związanych ze stanem medytacyjnym.
- 20-minutowe sesje 6 Hz dwa razy w tygodniu przez 2 tygodnie zmniejszyły odczuwanie bólu.
- terapia 5 Hz przez 5 minut poprawiła pamięć u osób z padaczką.
- 7 Hz przez 9 minut co 3 minuty aktywowało płaty skroniowy i ciemieniowy u zdrowych osób.
- 10 Hz przez 5 minut zwiększyło synchronizację mózgu u pacjentów z padaczką.
Okazuje się, że stymulacja dźwiękowa w powtarzający się i zsynchronizowany sposób może indukować zmiany w aktywności fal mózgowych, a to z kolei przekłada się na Twoje reakcje neurofizjologiczne i behawioralne. Brzmi jak coś rodem z science fiction, prawda? Ale to nie fantazja. To rzeczywistość potwierdzona badaniami.
Dźwięki, które poprawiają nastrój? Naukowcy odkryli zaskakujący sekret dudnień monofonicznych
Czy wiesz, że dźwięki o określonych częstotliwościach mogą mieć realny wpływ na Twoje samopoczucie? Naukowcy z Uniwersytetu w Bonn zrobili badanie, które rzuca nowe światło na tę fascynującą kwestię.
Okazuje się, że bodźce dźwiękowe o częstotliwości 40 Hz (tzw. gamma) mogą wpływać na ludzki nastrój. W badaniu, w którym wzięło udział 25 zdrowych ochotników, zaobserwowali, że słuchanie takich dźwięków przez zaledwie 5 minut istotnie zmniejszało poczucie smutku, przygnębienia i żalu w porównaniu do grupy kontrolnej. Co ciekawe, nie stwierdzili żadnych znaczących zmian w innych aspektach nastroju, takich jak poczucie bezradności, zmęczenie czy gniew. Nie zaobserwowali też wpływu bodźców dźwiękowych na funkcje poznawcze, takie jak pamięć długotrwała, pamięć robocza czy czujność.
Badacze podkreślają, że choć wyniki są obiecujące, konieczne są dalsze badania, aby potwierdzić te efekty i lepiej zrozumieć mechanizmy, dzięki którym dźwięki o częstotliwości 40 Hz mogą modulować nastrój. Być może w przyszłości takie bodźce dźwiękowe znajdą zastosowanie w terapii nastroju, ale na razie jest to wciąż kwestia otwarta.
My wykorzystujemy dudnienia monofoniczne w głośniku bluetooth Prymus. Czy to działa? Działa. Przekonaj się o tym sam/-a.
Dudnienia różnicowe na cenzurowanym
Ale żeby nie było tak różowo. Na platformach streamingowych i You Tube pełno jest dźwiękowych wspomagaczy procesów poznawczych opartych na dudnieniach różnicowych do użytku domowego.
Naukowcy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przeprowadzili eksperymenty na 1000 osobach, które wykonywały testy inteligencji płynnej. Część słuchała dudnień różnicowych, a część nie. No i co się okazało? Słuchanie dudnień różnicowych nie tylko nie poprawiało wyników, ale wręcz je pogarszało – niezależnie od tego, czy uczestnicy byli przekonani o ich pozytywnym wpływie, czy nie. Innymi słowy, ta domowa stymulacja mózgu przyniosła odwrotny efekt od zamierzonego. Zamiast wspierać funkcje poznawcze, osłabiała je.
Autorzy badania sugerują, że poprawa wyników podczas takiej stymulacji może wynikać jedynie z efektu placebo, a nie z rzeczywistej neuromodulacji. Innymi słowy, ludzie wierzą, że to zadziała, więc tak się dzieje. Czy naprawdę to aż takie proste?
Co o tym wszystkim myśleć? Perspektywa inżyniera dźwięku
Kształt fal mózgowych jest bardziej skomplikowany niż dudnienia. Żeby efektywnie modulować fale mózgowe potrzebne są zdecydowanie bardziej złożone sygnały. Takie znajdziesz w Prymusie.
Szeroko dostępne dudnienia różnicowe (dźwięki binauralne) najskuteczniej oddziałują na umysł, gdy używa się słuchawek i gdy nie lecą z You Tube. W tym kontekście odwrotny efekt stymulacji ma moim zdaniem uzasadnienie, choć wnioski polskich badaczy uważam za zbyt daleko idące.
A co do badań. Potrzeba ich zdecydowanie więcej. No bo zobacz. Większość, o których była tu mowa, naukowcy realizowali bez żadnego wsparcia finansowego. Napisz lub zadzwoń do nas, jeśli chcesz wraz z nami poprawiać jakość życia osób, które mierzą się z wiecznym stresem, lękiem, brakiem skupienia czy przewrażliwieniem na dźwięki.
Źródła:
- The Effects of Binaural and Monoaural Beat Stimulation on Cognitive Functioning in Subjects with Different Levels of Emotionality, Hessel Engelbregt, Nora Meijburg, Marjolein Schulten, Oliver Pogarell, Jan Berend Deijen, Adv Cogn Psychol. 2019 Aug 30;15(3):199-207. doi: 10.5709/acp-0268-8. eCollection 2019.
Effects of binaural beats and isochronic tones on brain wave modulation: Literature review,
November 2021, Revista Mexicana de Neurociencia 22(6) DOI:10.24875/RMN.20000100 - Auditory Beat Stimulation and its Effects on Cognition and Mood States, Leila Chaieb, Elke C. Wilpert, Thomas P. Reber, Juergen Fell, Front. Psychiatry, 12 May 2015 Sec. Neuroimaging Volume 6 – 2015 | https://doi.org/10.3389/fpsyt.2015.00070
- The Impact of Monaural Beat Stimulation on Anxiety and Cognition, Leila Chaieb, Elke C. Wilpert, Christian Hoppe, Nikolai Axmacher, Juergen Fell, Front. Hum. Neurosci., 15 May 2017 Sec. Brain Imaging and Stimulation Volume 11 – 2017, https://doi.org/10.3389/fnhum.2017.00251
- Reverse effect of home-use binaural beats brain stimulation, Michał Klichowski, Andrzej Wicher, Agnieszka Kruszwicka, Roman Gołębiewski, Scietific Reports volume 13, article number 11079 (2023)
